مهدی برزگر

در سرتاسر جهان، دولت ها به ارزيابي مجدد نقش خود در ارائه خدمات سلامت و خصوصا در ارائه مراقبت بيمارستاني پرداخته اند. اين كار در پاسخ به مشكلاتي صورت گرفته است كه غالبا در بخش ارائه خدمات دولتي مشاهده مي شود: ناكارايي، نارضايتي مصرف كنندگان، فرار مغزها(كاركنان مجرب)، نارسايي در پوشش دادن گروههاي فقير و ضايعات بالا. چنين مشكلاتي، غالبا به ماهيت بيمارستان هاي دولتي نسبت داده مي شود كه عموما خصوصياتي مانند موارد ذيل در آنها به چشم مي خورد: نبود انگيزه ها و پاداش هايي براي عملكرد خوب، عدم مجازات و تنبيه براي عملكرد بد و نبود ابزارهايي در اختيار بيمارستان ها براي تغيير رفتارشان. چنين مشكلاتي، محيط سازماني به وجود مي آورد كه بيمارستان ها در آن، نه دليل و نه ابزار لازم براي ارتقاي عملكرد شان را در اختيار ندارند.
سند چشم‌انداز بيست ساله‌ي جمهوري اسلامي ايران در افق 1404 هجري شمسي؛ جامعه‌ي ايراني را با ویژگیهایی توصیف کرده است از جمله : برخوردار از سلامت، رفاه، امنيت غذايي، تأمين اجتماعي، فرصت‌هاي برابر، توزيع مناسب درآمد، نهاد مستحکم خانواده به دور از فقر، تبعيض و بهره‌مند از محيط زيست مطلوب. لذا ضروري است جهت محقق شدن اهداف مذكور و تغيير در نحوه سازماندهي و ارائه مداخلات موجود، پژوهشهاي كاربردي در زمينه هاي مختلف سلامت جهت شناخت نواقص و نیازها، بررسیهای دقیق راهكارها، تخصيص مناسب منابع و كارايي صورت گيرد تا با عملي ساختن آنها بتوانيم گامي مؤثر در ارتقاي سلامت و رفاه جامعه برداريم. براي درك عملكرد ضعيف بيمارستانهاي دولتي و نحوه مواجهه اصلاحات سازماني با آنها، بايد اين سئوال را از خود بپرسيم كه چه عواملي، رفتار و عملكرد بيمارستانها را دركل، تعيين مي كنند؟ بيمارستان ها براي اينكه بتوانند رفتار و عملكردشان را تغيير دهند، هم نياز به انگيزه و پاداش(دليل) و هم ابزارهايي براي ايجاد تغيير دارند. هريك از اينها شرطي لازم اما نه كافي براي تحريك تغيير موفقيت آميز رفتار در سازمان ها محسوب مي شود. شناسايي مشكلات و توجه علمي به اين مسائل، سازوكارها و سياست هاي دولت و ارائه دهندگان خدمات را با هدف اصلاح سيستم و حتي تغيير قوانين حاكم امكان پذير مي سازد. اين اعتلا جز از طريق توسعه رويكرد تحقيقاتي و حمايت از پژوهشگران و دانش آموختگان اين علم ميسر نمي باشد.

دكتر سپهری

خلق درخشندگی‏ها و زیبایی‏های ذاتی هر پژوهش در حوزه مدیریت و مهندسی سیستم‏های بیمارستانی فقط و فقط با حضور در فضای عاطفی و معنوی و کالبد ملموس بیمارستانی آغازیدن می‏گیرد و سرچشمه‏ی ایجاد برکت‏های انسانی جاودانه می‏شود. حضور در این فضا و کالبد مقدس و چشمه‏گاه آرام و قرار آفرین است که پژوهشگر را به ورای زیبایی‏های پایان‏ ناپذیرش می‏کشاند: تبسم‏های روح‏نواز پرستاران به بیماران و نجواهای امید و آرامش بخش آنان در گوش بسترگزین‏های دلواپس ، انتظار بیمارداران امیدوار و گونه‏های اشک آجین آنان، نگاه‏های مصمم جراحان با گام‏های استوار ناخسته پس از ساعت‏ها دانش اندیشی و پنجه‏ورزی ماهرانه بر بالین بیماران که به آرامی از کناره‏های راهروها می‏گذرند، خدمتگزاران رئوف و خندانی که با بازوانی محکم حائلی امن برای راهبرد بیماران کم‏توان‏تر فراهم می‏آورند، کارکنان غم‏خواری که در راهروها و یا اتاق‏های خود با دلگرمی به خانواده بیماران پاسخ می‏دهند، و ... پر واضح است که این صحنه‏های زیبا گاهی اوقات با پرده‏هایی از ای کاش نمی‏داشتیم‏ها در می‏آمیزد. پژوهشگری به ورای واقعیات بیمارستانی دست می‏یازد که حضوری واقعی و عینی را پذیرفته و با نگاه‏های عمیق و طرح بیان‏ها و پرسشها و پاسخ های فراوان آهسته آهسته به منفذی برای ورود به پژوهشی رهگشا راه یابد.

دكتر طبيبي

چرا انديشه و تلاش پ‍ژوهشي پژوهندگان در قالب مقاله علمي ارايه ميشود. تجربه و دستاورد كشورهاي پيشرفته در حل مسائل مبتلا به جامعه، ارايه ابداعات و نوآوريهاي علمي و عملي و بويژه ايفاي نقش فزاينده در گسترش مرزهاي دانش، حاكي از اين واقعيت است كه چنان توفيقاتي ريشه در انجام طرحهاي پژوهشي اصيل و انتشار نتايج مربوط در نشريات علمي و صد البته در ساختار مقاله هاي علمي-پژوهشي است. چاره اي نداريم جز آنكه در نشر و توسعه پژوهشهاي علمي-كاربردي و پيشرفت فرهنگ تدوين و ارائه مقالات علمي ارزشمند در كشور، دست به اقدامات اساسي و سرنوشت ساز بزنيم.